1. 1. – Nishida ↑

1. 1. – Lobdell ↑

1. 1. – Shaver ↑

1. 1. – Bullock ↑

1. 1. – Berlin ↑

1. 1. – Mikulincer & Nachshon ↑

1. 1. – Henwood & Solano ↑

1. 1. – Jones, Carpenter, Quintans ↑

1. 1. – Noller, Smith, Bouma & Schwitzer ↑

1. 1. – Long & Long ↑

1. 1. – Maki ↑

1. 1. – Gudykunst ↑

1. 1. – Nishida ↑

1. 1. – Vittengl ↑

1. 1. – Holt ↑

1. 1. – Sarason ↑

1. 1. – Smith, Triandis & Suinn ↑

1. 1. – Cooper, Okamura & Gurka ↑

1. 1. -Kawamato ↑

1. 1. – Yalcin ↑

1. 1. – Fredrick ↑

1. 1. – Goossens ↑

1. 1. – Boivin & Hymel ↑

1. 1. – Cassidy ↑

1. 1. -Lindsey ↑

1. 1. – Coburn & Treeger ↑

1. 1. – Coie ↑

1. 1. – De Jong-Gierveld ↑

1. 1. – Murc ↑

1. 1. – Kernis ↑

1. 1. – Ourerson & Jost ↑

1. 1. – Oishi ↑

1. 1. – Smith & Rockiliff ↑

1. 1. – Myers ↑

1. 1. – Lu ↑

1. 1. -Cheng ↑

1. 1. – Furaham ↑

1. 1. – Hsiang-Hui ↑

1. 1. – Huang ↑

1. 1. – Elwood ↑

1. 1. – Schrarder ↑

1. 1. – Brooks ↑

1. 1. – CrockenbergT Jackson & Langrock ↑

1. 1. – Noom ↑

1. 1. – Alen ↑

1. 1. -Hausser ↑

1. 1. – Bell ↑

1. 1. – O’conner ↑

1. 1. – Grolnick, Frodi & Bridges ↑

1. 1. – Werner ↑

1. 1. – Levenbach ↑

1. 1. – Moos ↑

1. 1. – Rutter ↑

1. 1. – Taylor ↑

1. 1. – Cooper Smith ↑

1. 1. – Turner & Johnsom ↑

1. 1. – Mattanah ↑

1. 1. – Wei, Shafee, Young, Zahalik ↑

1. 1. – Gelso & Fretz ↑

1. 1. – DiTommasso ↑

1. 1. – Brannen ↑

1. 1. – Best ↑

1. 1. – Weiss ↑

1. 1. – Ross ↑

1. 1. – Burgess ↑

1. 1. – Basic Need Satisfaction at Work Scale ↑

1. 1. – Ilardi ↑

1. 1. – Leone ↑

1. 1. – Kasser ↑

به سبب اختلاف بین قوانین و مقررات مالیاتی و اصول و موازین پذیرفته شده حسابداری ممکن است که آنچه برای مقاصد حسابداری، درآمد و هزینه محسوب می شود الزاماًً از دیدگاه قوانین درآمد و هزینه محسوب نگردد. به عبارت دیگر باید اشاره نمود که هدف از تعیین سود در تهیه صورت های مالی از دیدگاه انجمن های حرفه ای حسابداری با هدف از تعیین درآمد مشمول مالیات در قوانین مالیاتی متفاوت است، علاوه بر این مطلب برخی از اقلام درآمد و هزینه که از دیدگاه مقاصد حسابداری در یک دوره مالی شناسایی گردد. ممکن است از لحاظ مقاصد قوانین و مقررات مالیاتی، در دوره مالی دیگر شناسایی شوند و یا اینکه اساساً مبانی ارزشیابی برخی از اقلام طبق قوانین و مقررات مالیاتی متفاوت از مبانی تشخیص بر طبق اصول و موازین پذیرفته شده حسابداری باشد(Hendriksen, 1992).

۲-۱۰-۱ اختلاف از دیدگاه شرکت ها

• • اختلاف بین قوانین مالیاتی و اصول متداول و پذیرفته شده حسابداری

• • تمکین به سایر قوانین و مقررات دولتی در خصوص پرداخت عوارض و وجوه قانونی

• • شرایط اقتصادی

• فرار مالیاتی

۲-۱۰-۲ اختلاف از دیدگاه دستگاه مالیاتی

• • معافیت های مقرر در قوانین مالیاتی

• • حد نصاب های مقرر در قوانین مالیاتی

• • اختلاف از دیدگاه شرکت ها

• اختلافات بین قوانین مالیاتی و اصول متداول و پذیرفته شده حسابداری

یکی از علل اختلافات بین سود ابرازی و درآمد مشمول مالیات شرکت ها، نحوه شناخت و انعکاس هزینه ها طبق اصول متداول و پذیرفته شده حسابداری و شرایط شناسایی هزینه در قوانین مالیاتی است. مؤسسات اقتصادی ناگریزند نتایج فعالیت و عملکرد خود را در صورت های مالی مؤسسه‌ منعکس کنند و وزرات دارایی نیز ناچار است که بر اساس اطلاعات صورت های مالی مؤسسات، درآمد مشمول مالیات آن ها را تشخیص دهد و مالیات تعلق گرفته را دریافت کند، از این رو قوانین مالیاتی چه در جهان و چه در ایران ناگریز بر حسابداری اثر می‌گذارد. حسابداری که به عنوان یک فن دارای اصول و ضوابط خاص خویش است، تحت تاثیر قوانین مالیاتی قرار گرفته است (Hendriksen, 1992).

تمکین به سایر قوانین و مقررات دولتی در خصوص پرداخت عوارض و وجوه قانونی سازمان ها و نهادهای گوناگون جامعه بر اساس الزامات قانونی و … دستورالعمل و بخشنامه های گوناگون صادر می نمایند که شرکت های موجود در جامعه را ملزم به پرداخت عوارض معین و خاصی می نمایند.

این سازمان ها و نهادهای دولتی بر اساس اختیارات حاصله از تبصره های قانون بودجه دارای قدرت اجرایی در وصول این عوارض از شرکت ها هستند، از اینرو در صورت عدم پرداخت این عوارض از سوی شرکت ها آن ها با مشکلات عدیده ای مواجه می‌شوند به نحوی که بسیاری از فعالیت های شرکت در جامعه موکول به انجام این تعهد می‌باشد؛ ‌بنابرین‏ می توان گفت که شرکت ها ناگریز از پرداخت این عوارض معین و خاص به سازمان های مربوطه هستند. مسئله مهمی که در رابطه با مطالبه عوارض و وجوه قانونی توسط سازمان ها و نهادهای مختلف دولتی قابل ذکر است این است که مطالبه عوارض دارای خصوصیات زیر می‌باشند:

غالبا زمان مشمول عوارض به زمان قبل از تاریخ صدور بخشنامه از سوی سازمان مربوطه بر می‌گردد.

هیچ گونه هماهنگی ‌در مورد پذیرش این عوارض به عنوان هزینه های قابل قبول از سوی این سازمان ها و نهادها با وزرات دارایی صورت نگرفته و در نتیجه با توجه به عدم وجود محملی برای پذیرش این هزینه ها از سوی وزارت دارایی و مأموران تشخیص مالیات، شرکت ها را با مشکل عدم پذیرش عوارض و وجوه قانونی پرداختی از سوی مقامات مالیاتی مواجه می‌سازد. خصوصیات فوق باعث می شود تا این موضوع، اختلاف ما بین سود ابزاری و درآمد مشمول مالیات شرکت ها را ایجاد نماید.

۲-۱۱ شرایط اقتصادی

شرایط اقتصادی موجود در کشور ما و کمبود امکانات ارزی سالیان اخیر موجب گردیده که تهیه بسیاری از امکانات از جمله مواد و ملزومات مورد نیاز شرکت ها با مشکل روبرو شود. در چنین شرایطی عده ای افراد سودجو که دارای این امکانات مورد نیاز شرکت ها بودند، در قبال دریافت وجه نقد و عدم ارائه مدارک معتبر این امکانات را در اختیار شرکت ها قرار می‌دادند، در چنین شرایطی شرکت ها برای استمرار فعالیت و ماندن در بازار ناچار بودند اقدام به خرید اینگونه مواد و ملزومات بدون مدرک معتبر و مثبته و با علم به عدم پذیرش این خرید ها از سوی مقامات مالیاتی نمایند.

البته عدم امکان تهیه مدرک معتبر و مثبته را نباید فقط ناشی از شرایط اقتصادی جامعه دانست. زیرا در بسیاری از موارد در شرایط عادی جامعه نیز تهیه مدرک مورد قبول مقامات مالیاتی برای شرکت ها اگر نگوییم امکان پذیر نیست بسیار مشکل است؛ فروشندگان کالا و ارائه کنندگان خدمات بنا به فرهنگ مالیاتی حاکم بر آنان برای گریز از پرداخت مالیات حقه خود از ارائه هر گونه مدرک که رد پایی برای تعیین درآمد واقعی آن ها باشد، خودداری می نمایند. ‌بنابرین‏ در نگاه کلی شرایط اقتصادی در جامعه ما و در برهه های مختلف باعث می شود تا اختلاف بین سود ابرازی و درآمد مشمول مالیات شرکت ها وجود داشته باشد. به عنوان نمونه هنگامی که شرکت بنا به دلایل اقتصادی ناگریز از انجام سرمایه گذاری بوده، توان مالی جهت این کار را ندارد، ممکن است به استقراض از بانک ها و یا اشخاص حقیقی برای تامین مالی متوسل شود که در ازای این عمل می بایستی بهره ای پرداخت نماید. شرکت در این حالت بدون در نظر گرفتن این مطلب که هزینه بهره جزء هزینه های قابل قبول از دیدگاه مالیاتی می‌باشد یا خیر اقدام به انجام این عمل می کند (سازمان حسابرسی،۱۳۷۳). یعنی بواقع شرایط اقتصادی حاکم بر شرکت هرینه هایی به شرکت تحمیل نموده که در شرایط عادی ممکن است شرکت از انجام آن هزینه اجتناب ورزد.

۲-۱۲ فرار مالیاتی

حدنصاب هایی که توسط مقامات مالیاتی برای انجام هزینه ها تهیه و توسط مراجع قانون گذاری تصویب و برای اجرا ابلاغ می شود می بایستی کلیه شرایط موجود در جامعه نظیر شرایط اقتصادی و … را در نظر گرفته باشد. چنانچه واقعیات موجود در جامعه مورد توجه در تدوین حد نصاب های مربوط به هزینه ها قرار نگیرد، باعث می شود تا واحدهای اقتصادی جامعه را با معضل عدم پذیرش هزینه های واقعی انجام شده روبرو نماید. در قوانین مالیاتی ما (‌در مورد رسیدگی به دفاتر شرکت ها) آن چنان حد نصاب بودن مورد پذیرش قرار نگیرد و این عمل باعث شود ‌در مورد شرکت هایی که زیان واقعی خود را ابراز می نمایند از سرمایه خود به جای سود، مالیات پرداخت نمایند و این جهت گیری همچنان ادامه داشته باشد. پس از طی چندین سال کار به کجا خواهد کشید؟ مطمئنا یا شرکت ها به دلیل عدم تکافوی سرمایه مجبور به تعطیل کردن می‌شوند و یا این که برای فرار از پرداخت مالیات بر اساس سرمایه رو به حساب سازی از طریق افزایش هزینه ها و کتمان درآمد می آورند تا از این طریق بتوانند حاشیه اطمینانی برای خود ایجاد نمایند و بتوانند به تداوم فعالیت خود امیدوار باشند. ‌بنابرین‏ وجود حد نصاب های غیر معقول و منطقی می‌تواند یکی از عوامل فرار مالیاتی باشد.

• • اختلاف از دیدگاه دستگاه مالیاتی

۶) شراکت: برای مؤثر واقع شدن برنامه نیاز است تا تیمی متشکل از کلیه سازمان‌های جامعه که اهداف مشابه (نه الزاماً اهداف یکسان) دارند، در کنار هم قرار گیرند.

۷) سلسله منابع: به دلیل هزینه بالای برنامه های بازاریابی اجتماعی، این هزینه ها را باید از محل‌های مناسب از جمله کمک‌های دولتی، بنیادها، هدایا و از این قبیل تامین کرد. در این میان باید دقت کرد که تامین این منابع به اصول کلی و جامعه محور این دیدگاه لطمه نزند.

۸) سیاست گذاری: تداوم تغییر رفتار اجتماعی تنها با تغییر در سیاست‌های جامعه امکان‌پذیر است و در این عرصه حمایت رسانه‌ای مکملی مؤثر برای بازاریابی اجتماعی محسوب می‌گردد. توجه ‌به این عناصرتشکیل دهنده آمیزه بازاریابی، که امروزه از شکل سنتی پیشین خود خارج شده و گسترش پیدا ‌کرده‌است، موفقیت یک برنامه بازاریابی اجتماعی را تضمین خواهد کرد.

۳-۲-۲- عوامل مؤثر بر بازاریابی

عوامل متعددی بر بازاریابی تاثیر داردکه عبارتند از:

۱) محیط‌ها: شامل محیط‌های اقتصادی و جمعیتی، تکنولوژیک و طبیعی، قانونی و سیاسی و اجتماعی و فرهنگی هستند.

۲) عرضه کنندگان خدمات و کالاها، رقبا و واسطه‌های بازاریابی

۳) فرایند برنامه‌ریزی، تجزیه و تحلیل، کنترل و اجزای بازاریابی

۴) آمیزه بازاریابی شامل محصول، قیمت، مکان و ترویج و دیگر بخش‌های آن

در مرکز این مجموعه نیز مصرف‌کننده یا مشتری قرار می‌گیرد.

۴-۲-۲-ده نکته کلیدی در بازاریابی اجتماعی

ده نکته کلیدی وجود دارد که با رعایت آن ها می‌توان در حوزه بازاریابی اجتماعی به موفقیت دست پیدا کرد : (www. Social_marketing.com)

۱) با مشتریان خود سخن بگویید.کلید موفقیت در بازاریابی اجتماعی در گفتن و شنیدن است. در واقع پرسش از مشتری، راه اصلی پی‌بردن به خواسته‌های آن ها است.

۲) گروه مخاطب را بخش‌بندی کنید. برای موفقیت در بازاریابی اجتماعی باید گروه مخاطب را به گروه‌های کوچکتری تقسیم کرد و برای هر گروه، برنامه‌ریزی خاصی انجام داد. معیارهایی چون سن، جنس، نژاد و موقعیت جغرافیایی در این بخش‌بندی مؤثر است. تقسیم‌بندی مخاطبین بر اساس رفتارهایشان هم ممکن است.

۳) برای محصول خود پایگاه ایجاد کنید. (مکان‌یابی) در حوزه بازاریابی اجتماعی جا افتادن محصول در میان مردم نتیجه دو عامل است: درک منافع و رفع موانع. توجه ‌به این دو عامل حاصل تعیین دقیق شاخص‌های مکان‌یابی کالای مورد نظر ماست.

۴) عرصه رقابت مورد نظر را بشناسید. بازاریابان اجتماعی باید از دیگر پیام‌های رقابتی که می‌توانند محصولی باشند که واکنش منفی مخاطبین را به کالا یا خدمات ما باعث می‌شود و بر روی گروه مخاطب تاثیر می‌گذارند، اطلاع کافی داشته باشند. محصول ما باید جذاب‌تر از آلترناتیوهای دیگر آن باشد تا بتواند مورد قبول واقع گردد.

۵) به جاهایی بروید که مخاطب شما حضور دارد. برای موفقیت در بازاریابی اجتماعی باید پیام‌ها را در جایی ارائه کرد که مخاطب حضور داشته باشد. استفاده از روزنامه‌های محلی، فروشگاه‌های بزرگ، گروه‌های موسیقی و … از این جمله به شمار می‌روند. پژوهش بر روی مشخصات مخاطبین و نحوه استفاده از رسانه های محلی اهمیتی حیاتی دارد.

۶) برای ارتباط با مخاطبین از مسیرهای مختلفی استفاده کنید. بازاریابی اجتماعی بسیار وسیع‌تر از تبلیغات تلویزیونی است. استفاده از ترکیب رسانه های همگانی، اجتماعات، گروه‌های کوچک و فعالیت‌های فردی می‌تواند موثرتر باشد. وقتی یک پیام ساده و روشن در مکان‌های متعدد و در سراسر جامعه تکرار گردد، احتمال دیده شدن و به خاطر سپرده شدن آن بیشتر است. گستردگی مسیرهای مورد استفاده بستگی به میزان بودجه برنامه و نتایج پژوهش بر روی کانال‌های تاثیر گذار بر گروه مخاطب ما دارد. کلید موفقیت یک بسیج اطلاع‌رسانی در دو عامل مهم تداوم و ماندگاری آن است.

۷) از مدل‌هایی استفاده کنیم که نتیجه می‌دهد.

بازاریابان اجتماعی برنامه هایی را طراحی می‌کنند که بیشترین فایده و اثربخشی را داشته باشد.

یکی از مدل‌های معروف که مراحل تغییر رفتار را در یک گروه مخاطب بیان می‌کند و از اصول آن در بازاریابی اجتماعی استفاده زیادی می شود “مدل مراحل تغییر پروچاسکا” است. این مدل مراحل هفتگانه زیر را برای تغییر رفتار بیان می‌کند:

۱) ناآگاه به آگاه Unaware to aware

۲) دانش Knowledge

۳) علاقه‌مند شده Interested

۴) با انگیزه Motivated

۵) آماده برای امتحان کردن Ready to try

۶) انجام رفتار User

۷) عدم انجام رفتار Non-user

۸) آزمودن، آزمودن و باز هم آزمودن. تمامی محصولات، مواد و خدماتی که در برنامه های بازاریابی اجتماعی استفاده می‌شود را باید با بخشی از گروه مخاطب آزمون کرد تا تاثیرات واقعی آن شناسایی شود. استفاده از روش‌هایی چون روش گروه متمرکز و یا انجام پیمایش برای تعیین سطح دانش، نگرش و عملکرد می‌تواند مفید واقع گردد.

۹) شراکت با گروه‌ها و افراد کلیدی جامعه را فراموش نکنید. اگر گروه‌های موجود در جامعه در کنار هم قرار گیرند و تلاشی هماهنگ انجام دهند پیام‌ها با قدرت و قوت بیشتر ارائه خواهد شد. ایجاد ارتباط با افراد و سازمان‌های کلیدی بسیار مهم است. این سازمان‌ها گاه در موضوع مورد نظر با ما اشتراک دارند و یا تکمیل کننده فعالیت ما هستند. گروه‌هایی چون رسانه ها، مدارس، بخش تجاری و آژانس های دولتی در دسته اخیر قرار می گیرند که توجه به آن ها در برنامه های بازاریابی اجتماعی ضروری است.

۱۰) ‌به این نکته توجه کنید در آینده چه می توان کرد. سنگ بنای بازاریابی اجتماعی ارزشیابی است که در تمام فرایند حضور دارد. برای آن که بفهمیم اقدامات ما منجر به ایجاد تغییرات مطلوب شده است یا نه دو راه در پیش داریم:

الف- آیا گروه مخاطب رفتار مورد نظر ما را در پیش گرفته‌اند (پاسخ این پرسش را با طراحی و انجام یک پژوهش کمی می‌توان به دست آورد.)

ب- آیا تغییرات طولانی و کلی در جامعه رخ داده است (پاسخ این پرسش هم با طراحی و انجام یک پژوهش آینده نگر به دست می‌آید)

۵-۲-۲- مراحل انجام یک برنامه بازاریابی اجتماعی

پنج مرحله در اجرای یک برنامه بازاریابی اجتماعی مد نظر است.

۱) برنامه ریزی: شناسایی مشکل،گروه مخاطب و محیطی که قرار است برنامه در آن اجرا گردد.

۲) تولید مواد و پیام‌ها: پیام‌ها و مواد آموزشی که می‌توانند پیام مورد نظر را به گروه مخاطب انتقال دهند.

۳) پیش آزمون: با آزمون پیام‌ها و مواد تولید شده در گروه مخاطب، نقایص آن برطرف می‌شود.

۴) مداخله: برنامه به صورتی که طراحی شده، اجرا می‌شود.

۵) ارزشیابی و پس خوراند: تاثیرات اجرای برنامه بر گروه مخاطب سنجیده می شود. (باید توجه داشت که این مرحله از برنامه در تمامی فرایند بازاریابی اجتماعی جاری است)

۱-۵-۲-۲ – برنامه‌ریزی

یک استراتژی بازاریابی اجتماعی مؤثر بر مبنای پژوهش‌های محکم بنا می‌شود.

لازاروس ( ۱۹۶۶) اهمیت مطالعه پاسخ به استرس و رشد یک چهارچوب تبادلی را در مطالعه نقش فرد در ارزیابی تهدید و مشکل همراه با استرس ورهایی و مقابله فعال در مقابل آن ها شناسایی کرد. بر طبق نظر لازاروس مقابله فرد، تلاش های شناختی و رفتاری جهت اداره تقاضاهای بیرونی یا درونی و تعارض های بین آن ها است به نحوی که فرد میزان تقاضاها را بیشتر از منابع خود ارزیابی می‌کند. لذا تئوری مقابله، به فراتر از مفهوم خودکارآمدی وخودآگاهی ^[۲۶] می رود و بر ارزیابی شناختی به ‌عنوان جزو ذاتی فرایند مقابله تأکید می‌کند .

در ادبیات تحقیق یک تمایز مهم ، تمایز بین مقابله مسئله مدار^[۲۷] با انواع دیگر مقابله است . ‌افرادی که از مقابله مسئله مدار استفاده می‌کنند سبک های ویژه ای را رشد می‌دهند که عبارت از رفتارهایی است که برای کاهش یا حذف مشکل مورد بحث طرح ریزی شده اند. ‌بنابرین‏ مقابله مسئله مدار وسیله سودمندی برای کاهش عواطف منفی مانند افسردگی ، اضطراب و خشم است . بر عکس افرادی که از مقابله هیجان مدار استفاده می‌کنند تحت تاثیر عواطفشان قرار می گیرند. این افراد در مجموعه ای از رفتارها درگیر می‌شوند که در ابتدا جهت کاهش یا حذف این واکنش‌های هیجانی منفی طرح ریزی می‌شوند، به جای اینکه مستقیماٌ مشکلاتی که این هیجانات منفی را ایجاد کرده‌اند هدف قرار دهند. چنین تلاشهایی جهت کاهش حالت‌های هیجانی غیر سودمند هستند و اغلب حتی منجر به عواطف منفی بیشتری می‌شوند .

ویندل ^[۲۸] و ویندل ( ۱۹۹۴) نیز در بررسی سبک حل مسأله نوجوانان دریافتند که سبک مقابله هیجان مدار پیش‌بینی کننده خلق افسرده است . در نظر گرفتن چندین احتمال ممکن است به توضیح ارتباط قوی بین مقابله هیجان مدار و نشانه های افسردگی کمک کند : اول اینکه هم مقابله هیجان مدار و هم خلق افسرده با ویژگی هایی مانند نشخوارکردن ^[۲۹] یا سرزنش خود ^[۳۰] مشخص می‌شوند. هم چنین ممکن است ارتباطشان تا حدی انعکاس ارتباط دو جانبه آن ها با نوروزگرایی کلی یا عاطفه منفی ^[۳۱] باشد. احتمال دوم این است که نوجوانانی که از مقابله هیجان مدار استفاده می‌کنند ممکن است مستعد نشخوار ‌در مورد استرسورها و عاطفه منفی همراه با این استرسورها باشند، که بدینوسیله وجود احساسات افسردگی را تشدید و طولانی می‌کند .

ساختار شناختی حل مسأله

در سال های اخیر ‌پیگیری‌های منظم ‌در مورد ساختار شناختی که درحل مسئله درگیر است از طرف روان شناسان شناختی به عمل آمده است. در مدل های ارائه شده تأکید زیادی بر دانش موجود در ساختار حافظه و نیز بسیاری از شبکه های معنایی مربوط شده است. از جمله این مدل‌های می توان از مدل حافظه گرینو^[۳۲] نام برد که پیوند مستقیم میان ساختار حافظه و حل مسئله را مطرح ساخت. بنابر دیدگاه وی حل مسئله ، اطلاعات ، تکنیک ها و ایده هائی را که می‌دانیم و از تجربه گذشته به خاطر می آوریم ، به بازی می‌گیرد. این تجارب قبلی« محتوی حافظه » را تشکیل می‌دهد ، با وجود این حل مسئله مبین شکل منجر به فردی از پذیرش حافظه است چرا که یک راه حل اغلب از طریق تشکیل شبکه های ربطی و نه از طریق ذهنی پیدا می شود . مدل گرینو چهار چوبی فراهم می آورد که خود واجد یک سری مراحل می‌باشند ، مراحلی که به عنوان پایه و اساس برای تحلیل تکلیف است . این مدل تنها پاسخگوی مسائل خاصی است و در مقابل مسائل عام فاقد کفایت است. حل مسئله در این مدل ، متضمن دو مرحله اصلی است که ممکن است آن ها همزمان رخ دهند یا در یک زمینه با هم همپوشی داشته باشند .

مراحل حل مسئله در مدل حافظه گرینو

الف – ساخت یک شبکه ( درخت ) ، شناختی که مسئله را باز می نمایاند.

ب _ شناخت مجموعه ای از مناسبات ربط دهنده بین شبکه مسئله ‌و شبکه مطلوب یا راه حل – شکل عملیات نخست – (ساخت یک درخت شناسی) در حافظه رخ می‌دهد. این عملیات مشابه عملیات ریاضی است . ساختاری که درحافظه شکل می‌گیرد در یک فهرست سازمان یافته از متغیرهاست.

عملیات مرحله دوم ساخت فهرست سازمان یافته ای از ارتباطات بین متغیرهای مشخص و خصوصیات مطلوب است که راه حلی برای مسئله ایجاد می‌کند ، این فرایند دوم با بهره گرفتن از اطلاعات حافظه معنایی جهت تغییر ساختاری که در حافظه وجود دارد انجام می‌گیرد.

شکل ۱-۲ : باز نمایی شناختی مسئله از یک ساخت شناسی گرینو ، ۱۹۷۳ ؛ به نقل از بهرامگیری ۱۳۸۰) .

مسئله

موقعیت

موجود

موقعیت مطلوب

حرف اصلی و اساسی گرینو این است که آزمودنی باید به طریقی برای تبدیل وضعیت موجود یا متغیرهای داده شده به وضعیت مطلوب یا متغیرهای ناشناخته راهی بیابد . مدل گرینو هنگامی ‌جالب‌تر می شود که او جعبه بازیابی اطلاعات مربوط را جدا می‌کند و میان مشکلاتی که متضمن انواع متفاوتی از بازیافت هستد تمایز قائل می شود.

مسئله ای نظیر اینکه « پرستوها به کجا رفته اند » می‌تواند با بازیابی فرضیه های ذخیره شده ای مانند « پرستوها پرندگان مهاجر هستند » و « پرندگان مهاجر در زمستان به جنوب می‌روند » حل شود.

به طور خلاصه می توان گفت مدل گرینو یک چهار چوب مفهومی تدارک می بیند که در درک و فهم فرایندهای شناختی برای حل مسئله در زمینه پردازش اطلاعات بسیار مفید است.

میلر ^[۳۳] و همکاران ( ۱۹۶۰) هم یک برنامه تحلیل وسیله – هدف چند منظوره به نامه TOTE – TEST ( آزمایش – عمل – آزمایش – خروج ) پیشنهاد کرده‌اند که برای حل مسئله قابل استفاده است .

آزمایش

عمل

خروج

سازش

شکل۲-۲ : واحد TOTE میلر و همکاران

مؤلفه‌ های سبک‌های حل مسئله:

عامل ۱ : کنترل حل مسأله , این عامل منبع کنترل درونی – بیرونی فرد را در موقعیت های مشکل زا منعکس می‌کند.

عامل ۲ : اعتماد در حل مسأله , این عامل توان تصمیم گیری , خودباوری و توانایی فرد را در حل مسأله نشان می‌دهد.

عامل۳ : سبک اجتناب , این عامل پنهان کردن مسأله و تمایل فرد را به عدم مواجهه و مقابله با مشکلات را منعکس می‌کند.

عامل۴ : سبک گرایش , این عامل تفکر و نگرش مثبت به جنبه‌های مختلف زندگی و تمایل به مقابله با مشکلات را نشان می‌دهد.

نتایج مطالعه پریستر و کلام (۱۹۹۳) اهمیت ارزیابی حل مسئله بویژه عامل اعتماد ^[۳۴] را به ‌عنوان تعدیلگر ارتباطات استرس – افسردگی و استرس – ناامیدی تأیید می‌کند.

مطالعه دیکسون و همکاران ( ۱۹۹۱) نیز نشان داد که عامل اعتماد نسبت به عامل کنترل یا عامل گرایش – اجتناب به طور قابل اطمینانی با افسردگی و نا امیدی ارتباط دارد ( پریستر و کلام , ۱۹۹۳).

البته نمی‌توان منکر منافع چنین قراردادهای حقوق و دستمزدی بر اساس عملکرد نسبی مدیران، برای مالکان^[۵۳] گردید. مخصوصاً زمانی­که ممکن است مدیر کم­کاری کند و مالک قادر به مشاهده تلاش مدیر برای تحقیق در خصوص گزینه­ های مناسب سرمایه‌گذاری نباشد. این­گونه قراردادها موجب ایجاد انگیزه تلاش در مدیر می‌گردند. همچنین زمانی­که مدیری کفایت لازم برای احراز شغل مدیریت سرمایه‌گذاری را ندارد و مالکی که قصد انتخاب مدیر دارد از این امر بی­اطلاع است، اینگونه قراردادها می‌توانند موجب انصراف خود مدیر از انتخاب چنین شغلی گردد­(بیچاندنی و شرما، ۲۰۰۱؛ صص ۲۹۳-۲۹۲).

۴-۲-۲ رفتار توده‌وار در ارزیابی و معامله اوراق‌بهادار

معمولا زمانی­که افراد مجبورند برای کسب سیگنال‌های خصوصی هزینه کنند، ناگهان توده‌ای از افرادی که دلیل خاصی برای ارزیابی و تحقیق ‌در مورد اوراق‌بهادار ندارند تشکیل می‌گردد. در بازار اوراق‌بهادار، این فرض که واریانس کل معاملات اختلال‌زا به اندازه کافی برای تاثیر بر قیمت‌ها بزرگ است­( دلانگ و اشلیفر، سامرز و والدمن؛ ۱۹۹۰)، منعکس کننده این فرض است که معاملات افراد به طرز غیرعقلایی همبسته است. این مسئله هم می‌تواند نتیجه وجود توده‌واری باشد که در برگیرنده تعامل بین افراد است و هم می‌تواند تنها ناشی از تاثیر برخی متغیرهای اختلال­زا در معاملات افراد باشد(اسلامی بیدگلی، شهریاری،۱۳۸۶).

هشلایفر، سابرامنیام^[۵۴] و تیتمن^[۵۵] و­(۱۹۹۴)، تجزیه و تحلیل اوراق‌بهادار و تصمیمات مبتنی بر ریسک‌گریزی افراد را بررسی کردند. آن ها دریافتند زمانی که در ارزیابی اوراق‌بهادار، برخی از افراد اطلاعات را قبل از دیگران کسب می‌نمایند، تمایل به شکل‌گیری رفتار توده‌وار به چشم می‌خورد. وجود ارزیابانی که اطلاعات را دیرتر دریافت می‌کنند، سبب ایجاد سود برای کسانی می‌شود که اطلاعات را زودتر کسب کرده‌اند. زیرا کسانی که اطلاعات را دیرتر به دست می‌آورند، قیمت‌ها را در جهت مطلوب برای کسانی که زودتر مطلع شده‌اند، به حرکت در می‌آورند. مسئله اصلی در این مدل این است که، حضور کسانی که دیرتر اطلاعات را کسب می‌نمایند به کسانی که زودتر مطلع شده‌اند این اجازه را می‌دهد که وضعیت خود را سریعتر سر و سامان دهند و ریسک های زاید که مجبور به تحمل آن ها هستند را کاهش دهند. این کاهش ریسک می‌تواند برای کسانی که دیرتر مطلع می‌شوند ایجاد ریسک نماید، ولی لزوماً به معنی ایجاد هزینه برای آن ها نیست. اعتماد بیش از حد به توانایی خود در کسب سریعتر اطلاعات، توده‌واری را بیشتر ترغیب می‌کند.

هلدن^[۵۶] و سابرامنیام (۱۹۹۶)، نشان دادند که در مطالعه برای انتخاب اطلاعات کوتاه‌مدت یا بلندمدت ‌در مورد سهام نیز می‌تواند توده‌واری وجود داشته باشد. آن ها دریافتند که غالبا احساس می‌شود استفاده از اطلاعات بلندمدت می‌تواند ریسک‌های زاید به همراه داشته و ‌بنابرین‏ پرهزینه باشد (هشلایفر و هانگ تئو، ۲۰۰۱؛ صص ۲۶-۲۵).

رفتار توده­وار واقعی یا غیراقعی می‌تواند به ارزش­گذاری نادرست دارایی‌ها منجر شود. بررسی و اندازه‌گیری سطح رفتار گروهی سرمایه‌گذاران نهادی می‌تواند پدیده‌های گوناگونی از قبیل نوسانات زیاد، مومنتوم قیمت^[۵۷] ، خطاهای سیستماتیک در انتظارات که منجر به ارزش گذاری نادرست سیستماتیک بازار می‌شود، افت‌های شدید^[۵۸] ، حباب‌های سفته‌بازی^[۵۹]، و غیره را روشن سازد. توجه به تاثیر رفتار گروهی بر قیمت ها می‌تواند برای مباحثی پیرامون کارایی بازار و اعتبار مدل های سنتی قیمت گذاری دارایی ها، ارزشمند باشد. (لوبااو^[۶۰] و سرا^[۶۱]، ۲۰۰۲، ص۳).

۵-۲-۲ انگیزه های توده‌واری عقلایی سرمایه‌گذاران نهادی

یکی از مهمترین تغییرات در دهه های اخیر در سیستم مالی، افزایش سرمایه‌گذاران نهادی بوده است. سرمایه‌گذاران نهادی، مدیران صندوق‌ها، شرکت‌های بیمه و سایر بازیگران مسلط در بازارهای مالی می‌باشند. اطلاعاتی که آن ها استفاده می‌کنند معمولا مربوط‌ترین اطلاعات است و گزینه‌های سرمایه‌گذاری آن ها تنها از بازار مشتق نمی‌شوند، بلکه به طور فزاینده‌ای از کل وضعیت اقتصادی ناشی می‌گردد. از آنجایی که یکی از مهمترین فعالیت های سرمایه‌گذاران نهادی دستیابی به بازده های جذاب تعدیل شده با ریسک^[۶۲] است، می‌توان آن ها را به عنوان مدیران ریسک در نظر گرفت.

همان‌ طور که قبلا گفته شد، انگیزه های سرمایه‌گذاران نهادی برای تقلید می‌تواند از مسئله مدیر-مالک (نمایندگی) نشأت گیرد. سرمایه‌گذاران نهادی (به عنوان عامل) صندوق هایی را اداره می‌کنند که متعلق به مشتریان^[۶۳] انفرادی آن ها و یا یک شرکت است که به عنوان مالکان در نظر گرفته می‌شوند. برای اینکه نمایندگان در بهینه‌ترین شکل تلاش نمایند (همان‌ طور که مالکان انتظار دارند)، عملکرد سرمایه‌گذاری آن ها در رابطه با یک معیار یا گروه نظیر خودشان سنجیده می‌شود. ‌بنابرین‏ سرمایه‌گذاران نهادی علاقه مندند کاری را انجام دهند که سایر مشارکت‌کنندگان در بازار انجام می‌دهند. سوال مربوط در اینجا این است که آیا سرمایه‌گذاران نهادی بسیار علاقمند به تصمیمات سرمایه‌گذاری رقبای خود هستند، به ‌نحوی که به جای در نظر گرفتن اطلاعات اساسی خود، تصمیمات خود را بر اساس تقلید اتخاذ می‌کنند (اسلامی بیدگلی، شهریاری،۱۳۸۶).

همان‌ طور که پیشتر عنوان گردید، شارفشتین و اشتین (۱۹۹۰) به مدلی استناد کردند که در آن سرمایه‌گذاران نهادی به صورت عقلایی اطلاعات اولیه خود را نادیده می‌گیرند و از تصمیمات سرمایه‌گذاری سایر مدیران تقلید می‌نمایند. از نظر اجتماعی این امر رفتاری غیر کارا است که می‌تواند از دید شخصی مدیر عقلایی باشد. فرض اصلی این است که یک تصمیم سرمایه‌گذاری غیر سودآور درصورتیکه سایرین نیز این اشتباه را مرتکب شده باشند، اثر کمی بر حسن شهرت مدیر در بازار کار خواهد داشت. شارفشتین و اشتین، این انگیزه برای توده شدن را “اثر تقسیم تقصیر”^[۶۴] نامیدند. برای مثال سرمایه‌گذاران نهادی تقصیر انجام اشتباه را با دیگر افراد در توده تقسیم می‌کنند. تصمیمات سرمایه‌گذاری غیر سودآور که متفاوت از تصمیمات اکثریت گروه مشابه باشد، می‌تواند اثر اساسی بر حرفه مدیر داشته باشد. خورانا^[۶۵] (۱۹۹۶)، استناد کرد که بین عملکرد یک صندوق و تعویض مدیریتی^[۶۶] همبستگی منفی وجود دارد. ‌بنابرین‏ او تمایل توده‌واری را در صورتی که یک مدیر بدتر از گروه مشابه رفتار نماید، به ریسک تعویض شدن مدیر نسبت داد.چوالیر^[۶۷] و الیسون^[۶۸](۱۹۹۹)، افزودند که این همبستگی منفی در خصوص مدیران دارایی جوان تر بارزتر است.