تعریف عملیاتی: نمره ای است که فرد در رویه تکانشوری (N5) پرسشنامه ی شخصیتیNEO-PI-R کسب می‌کند.

بازبودن به احساسات^[۱۳]

تعریف مفهومی : انعطاف پذیری در احساسات به درک ضمنی احساسات و هیجانهای درونی خود فرد مربوط است. باز یودن به عواطف و احساسات یعنی اینکه فرد دارای قدرت خوبی برای درک عواطف و هیجانهای شخصی بوده و دیدگاه مثبتی به هیجان­ها^[۱۴] به عنوان یکی از ابعاد مهم زندگی شخصی دارد. افراد دارای نمرات بالا نسبت به دیگران دارای تجربه های عمیق تر و حالت‌های هیجانی متمایز و تفکیک شده هستند. افراد دارای نمره های پایین عواطفی یکنواخت (سطحی) داشته و بر این باورند که حالت‌های عاطفی و احساسی در زندگی اهمیت چندانی ندارند (کوستا و مک کری، a1992، به نقل از حق شناس، ۱۳۸۵).

تعریف عملیاتی :نمره ای است که فرد در رویه احساسات (O3) پرسشنامه­ شخصیتی NEO-PI-R کسب می‌کند.

نظم

تعریف مفهومی : افراد دارای نمره ی بالا در صفت شخصیتی نظم، افرادی تمیز، منظم و دارای سازماندهی مناسب رفتاری هستند. این افراد وسایل را در جای مناسب خود قرار می‌دهند. افراد دارای نمره های پایین نمی توانند منظم باشند و خود را افرادی فاقد برنامه ی مشخص کوتاه مدت یا طولانی مدت می دانند. در انتهای بالای طیف نمرات مربوط ‌به این صفت شخصیتی، افرادی با اختلال وسواس قرار می گیرند (کوستا و مک کری، a1992، به نقل از حق شناس، ۱۳۸۵).

تعریف عملیاتی :نمره ای است که فرد در رویه نظم (C2) پرسشنامه ی شخصیتی NEO-PI-R کسب می‌کند.

خویشتن داری

تعریف مفهومی : یعنی اینکه فرد بتواند یک کار را آغاز کند و با وجود سختی‌ها و مشکلات آن را به پایان برساند. افراد دارای نمرات بالا کسانی هستند که می‌توانند خود را وادار سازند تا کاری را به سر انجام برسانند. افراد دارای نمره های پایین در اغار کارها تعلل کرده و اصطلاحاً امروز و فردا می‌کنند (کوستا و مک کری، a1992، به نقل از حق شناس، ۱۳۸۵).

تعریف عملیاتی :نمره ای است که فرد در رویه خویشتن داری (C5) پرسشنامه ی شخصیتی NEO-PI-R کسب می‌کند.

افکار وسواسی/ مزاحم

تعریف مفهومی: افکار مزاحم بدون وجود اعمال وسواسی یکی دیگر از زیرگونه های شایع می‌باشد. این افکار وسواسی معمولاً افکار تکراری نوعی عمل جنسی یا پرخاشگرانه است که بیمار آن ها را قابل سرزنش می‌داند.

تعریف عملیاتی: نمره ای است که فرد در زیرگونه افکار وسواسی سیاهه­ی ^[۱۵]OCI-R کسب می‌کند.

آلودگی

تعریف مفهومی : شایعترین زیرگونه ی وسواس آلودگی است که یا با شستشو دنبال می شود و یا با اجتناب جبری از شی فرضاً آلوده همراه است. شی ترساننده معمولاً چیزی است که اجتناب از آن ممکن نیست (فراست ، ۱۹۹۶ ؛ به نقل از محمودعلیلو، ۱۳۸۲).

تعریف عملیاتی: نمره ای است که فرد در زیرگونه ی آلودگی سیاهه ی OCI-R کسب می‌کند.

نظم/ تقارن

تعریف مفهومی : ویژگی شایع بالینی علائم نظم، فکر وسواسی ‌در مورد نظم اشیا و رویدادهاست. هر گونه انحراف از نظم و تقارن ذهنی مطلوب فرد باعث اضطراب و نگرانی در فرد می شود (راسموسن و ایزن^[۱۶]، ۱۹۹۸). این افراد به دو گروه تقسیم می‌شوند: افرادی که دارای کندی وسواسی اولیه هستند و افرادی که دارای تفکر جادویی اولیه هستند. گروه اول نیاز به زمان غیر معمول برای تکمیل فعالیت‌های ساده ی خود دارند. گروه دوم، برای رعایت تقارن و دقت کلماتی سحرآمیز را به زبان میآورند تا از مصیبت و بلای ذهنی پیشگیری کنند (راکمان و هاجسون^[۱۷] ، ۱۹۸۰).

تعریف عملیاتی: نمره ای است که فرد در زیرگونه ی نظم/تقارن سیاهه ی OCI-R کسب می‌کند.

احتکار

تعریف مفهومی: به جمع‌ آوری حجم وسیعی از اشیا­ی بی استفاده یا بی ارزش اطلاق می‌گردد. ترس اصلی اشخاص مبتلا به وسواس احتکار این است که ممکن است چیزی را که دور میاندازند در آینده مورد نیازشان باشد. یکی از مشکلات اصلی آن ها این است که نمی ­توانند تصمیم بگیرند چه چیزی را دور بیاندازند و چه چیزی را نگهداری نمایند (فراست^[۱۸]، ۱۹۹۶ ؛ به نقل از محمودعلیلو، ۱۳۸۲).

تعریف عملیاتی: نمره­ای است که فرد در سوالات مربوط به زیرگونه­ی احتکار سیاهه­ی OCI-R کسب می‌کند.

فصل دوم

ادبیات پژوهش

۱-۲ مقدمه

پیوند بین شخصیت و سلامت روانی باوری است که از زمان یونان باستان مطرح بوده است. مشهورترین نمونه از اولین نظریه ­ها در این باره نظریه مزاجهای چهارگانه بقراط و جالینوس می‌باشد (کلارک و واتسون، ۱۹۹۹؛ ماهر و ماهر^[۱۹]، ۱۹۹۴). این نظریه چهار نوع شخصیت را توصیف می‌کند ( دموی مزاج^[۲۰]، بلغمی مزاج^[۲۱]، صفراوی مزاج^[۲۲]، سوداوی مزاج^[۲۳]) و ادعا می‌کند که این ها تعیین کننده آسیب پذیری در برابر بیماری‌های جسمانی و روانی هستند. روانشناسی این علم سنتی مربوط به زمان‌های گذشته را بسط داده است. برای مثال، نظریه رشد روانی – جنسی^[۲۴] فروید (۱۹۵۳/۱۹۰۵) اختلالات روانی را به تیپهای شخصیتی پیوند زد که ‌بر اساس مشاهدات بالینی خود بنا کرده بود. از طرف دیگر، پاولف^[۲۵] (۱۹۲۷؛ به نقل از کوتو و همکاران، ۲۰۱۰) و پیروانش، به طرفداری از نظریه مزاجهای چهارگانه که به جای مزاجها به پاسخ های عصبی تغییر شکل داده بود، ‌به این روند ادامه دادند. علاقه ‌به این موضوع تا به امروز ادامه داشته است (کلارک، ۲۰۰۵؛ کروگر و تاکت^[۲۶]، ۲۰۰۶؛ واتسون و کلارک، ۱۹۹۴). در واقع، وعده و انتظار مطالعه ارتباطات شخصیت – آسیب روانی این است که توانایی پیش‌بینی ما را بهبود بخشد و با مشخص کردن مکانیزم‌های مشترک، به ما در شفاف سازی سبب شناسی بیماری‌های روانی کمک کند

۲-۲ اختلال وسواسی – جبری

رفتارها و علائمی که در حال حاضر تحت عنوان اختلال وسواسی – جبری شناخته می‌شوند، برای قرن های متمادی در بسیاری از فرهنگ ها به رسمیت شناخته شده بود (پیتمن^[۲۷]، ۱۹۹۳). در طول سالها توصیف سندرم وسواسی – جبری دچار تغییراتی شده است ولی مؤلفه‌ های اصلی آن نسبتاً ثابت مانده است. مدت زیادی است که تجارب وسواسی – جبری تحت عنوان افکار مزاحمی که تولید رنج روانی می نمایند و همینطور رفتارهای تکراری که به شکلی اجباری انجام می گیرند و متمرکز بر کاهش استرس اند، به رسمیت شناخته شده است. تعریف تشخیصی کنونی اختلال وسواسی – جبری هر دوی این تظاهرات را در بر دارد اگرچه یک فرد تنها با دارا بودن یکی از این تظاهرات نیز می‌تواند تشخیص این اختلال را بگیرد.

۱-۲-۲ ویژگی‌های بالینی

تبصره- هرگاه دادگاه از مجموع ادله و شواهد قصد اخلال گسترده در نظم عمومی، ایجاد ناامنی، ایراد خسارت عمده و یا اشاعه فساد یا فحشا در حد وسیع و یا علم به مؤثر بودن اقدامات انجام شده را احراز نکند و جرم ارتکابی مشمول مجازات قانونی دیگری نباشد، با توجه به میزان نتایج زیان­بار جرم، مرتکب به حبس تعزیری درجه پنج یا شش محکوم می‌شود.

گفتار دوم:راهکارهای پیشگیری از فساد اقتصادی

فساد اقتصادی دارای عواملی است که در دو گفتار عوامل فردی و عوامل محیطی به بررسی آن‌ ها خواهیم پرداخت. در عوامل فردی به بررسی عامل زیستی و عامل روانی و در عوامل محیطی به بررسی محیط اقتصادی و محیط فرهنگی خواهیم پرداخت.

الف- عوامل فردی

این عوامل را به عامل زیستی و روانی تقسیم می‌کنیم و هر یک را جداگانه بیان می‌کنیم.

۱-عوامل زیستی

عوامل زیستی یعنی نقش و تأثیر سن، جنس، نژاد، رنگ، یا به عبارت دیگر ژن یا نقش عواملی که در فیزیولوژی ساختمان بدن تأثیر گذارند در ارتکاب جرم.

۲-عامل روانی

یکی دیگر از علل ارتکاب فساد اقتصادی عامل روانی است. مشمولان این عامل، از نظر اجتماعی و روانی افراد محترم جامعه هستند، در جامعه حل شده‌اند، توانایی سازگاری‌شان بالا و تمایلات مجرمانه­شان زیاد است. می‌توانند خوب مرتکب جرم شوند، رقم سیاه بزهکاری این دسته از افراد، بسیار زیاد است.

می‌توان گفت که بزهکار اجتماعی خود محور است و معیار خوب و بد خود او است و زمانی که در موقعیت مدیر شرکت قرار می‌گیرد، همه چیز را حل و فصل می‌کند، منافع خود را بر منافع جامعه‌ترجیح می‌دهد و در چنین شرایطی موانع وجدانی درونی و اخلاقی در او کارساز نیست و اموال شرکت را اموال خود می‌داند. ( نجفی ابرندآبادی، ۱۳۸۴، ص ۱۴۸)

عامل روانی و اجتماعی مفسد می‌تواند پیامدهای مثبت یا منفی داشته باشد پیامدهای منفی را می‌توان چنین برشمرد:

الف- باعث اتلاف منابع می‌شود؛

ب- فساد مانع رشد رقابت و موجب خنثی شدن تلاش‌ها در جهت کاهش فقر و تبعیض اجتماعی می­ شود؛

ج- چنین افرادی مرتکب فساد می‌شوند و با تضعیف انگیزه ها، موجب زیان‌های اجتماعی و یا تضعیف نهادهای موجود و بالاخره زیان اقتصادی می‌شود؛

د- فساد از میزان اثربخشی و مشروعیت دولت‌ها می‌کاهد، امنیت و ثبات جوامع را به خطر می‌اندازد و ارزش‌های دموکراسی و اخلاقیات جامعه را مخدوش می‌سازد؛

ذ- فساد به افزایش هزینه معاملات و کاهش امکان، پیش‌بینی اقتصادی منجر می‌شود و مانع توسعه پایدار است؛

ر- فساد منجر به هدر رفتن سرمایه‌گذاری‌های انجام شده روی منابع انسانی، کم رنگ شدن فضائل اخلاقی و ایجاد ارزش‌های منفی در سازمان می‌شود؛

ز- فساد موجب تضعیف اعتقاد مردم به توانایی و اراده سیاسی دولت برای جلوگیری از زیاده‌طلبی‌ها و نیز باعث قطع امید مردم به آینده‌ای بهتر می‌شود. ( عباس زادگان، پیشین، ص۲۴)

ب- عوامل محیطی

در کشور ما دولت نه تنها به عنوان کارفرما، بلکه به عنوان تنظیم کننده امور تولیدی و توزیعی بزرگ با تمام ابعاد زندگی مردم، ارتباط دارد و به دلیل فقدان بخش خصوصی، دامنه فعالیت‌های دولت روز به روز افزایش می‌یابد. این امر علاوه بر محدودیت‌هایی که از جانب دولت در زمینه‌های مختلف برای تنظیم امور اقتصادی و اجتماعی ایجاد می‌شود، زمینه‌ساز فساد است.

۱-محیط اقتصادی

فرار سرمایه و گسترش قلمرو اقتصاد زیرزمینی و اتلاف منابع، مانع رشد رقابت و افزایش هزینه معاملات رسمی ‌و ناامنی اقتصادی خواهد بود. (عباس زادگان، پیشین، ص۲۴) اگر بخواهیم خطرپذیری کاهش پیدا کند و سرمایه‌گذار در داخل کشور سرمایه‌گذاری کند و قلمرو اقتصاد زیرزمینی کاهش پیدا کند، منابع مالی دولت در مسیر درست هدایت و نظارت قرار گیرد، اقتصاد و بازرگانی رشد داشته باشد و هزینه های دولتی کاهش پیدا کند لزوماًً، باید تصدی‌گری دولت را کاهش دهیم؛ دولت از حالت سرمایه‌گذاری و بازرگانی خارج شود و نقش خود را در سیاست‌گذاری کلان و نظارت ایفا کند. رقابت­پذیری به وجود آید و در بین تجّار و بازرگانان تحول اقتصادی سالم ایجاد شود. نظارت موازی حذف شود دخالت دولت محو گردد و هر کس بتوانند مالکیت مشروع و قانونی در فضای سالم به وجود آورد. باید محیط اقتصادی ضابطه‌مند و رقابت‌پذیر ایجاد نمایم.

۲-محیط فرهنگی

یکی دیگر از علل وقوع بزه اقتصادی، محیط فرهنگی است که در تکوین و شکل‌گیری شخصیت انسان و همچنین تصمیم‌گیری‌های وی در رابطه با مسائل مختلف اعم از این که منفی باشد یا مثبت، فرهنگ و شرایط حاکم بر فرد است و این عامل می‌تواند زمینه‌ساز فساد باشد. اگر فرهنگ سازمانی مبتنی بر کسب درآمد نامشروع باشد در این جامعه افراد بدون توجه به حقوق دیگران و رعایت همنوعان خود مرتکب فساد خواهند شد.

کاهش سطح وجدان کاری در جامعه می‌تواند علل مختلفی داشته باشد. ناآگاهی یا آگاهی کم مردم از حدود و وظایف و فعالیت دستگاه‌ها و حقوق و تکالیف خود، غلبه پیدا کردن فرهنگ قانون گریزی و به سخره گرفتن قانونمندی و قانونمداری، گسترش فرهنگ تجمل‌گرایی، شیوع فرهنگ فزون‌طلبی، رفاه و آسایش بیش از حد استحقاق ( همدمی خطبه‌سرا، پیشین، ص۱۹۳) از عوامل فرهنگ‌سازمانی خواهد بود که زمینه بروز و ظهور جرم‌اند.

فرهنگ‌های مختلف در جوامع مختلف، به ویژه ایران، در سازمان‌ها متفاوت بوده و برداشت و هنجارهای یکسانی ‌در مورد اقدامات فسادآمیز وجود ندارد. برای مثال، هدیه دادن به صورت مختلف در کشور ما به یک کارمند قبیح و ناصواب بوده و دریافت‌کننده هدیه به اتهام رشوه، توسط قانون تحت تعقیب قرار خواهد گرفت و به فساد او رسیدگی می‌شود. اما هدیه دادن در فرهنگ تایلند بسیار مرسوم است. این هدایا قسمتی از ارتباطات از نوع موکل- مشتری میان فرمانروا و فرمانبردار است و هدایای کوچک نشانه سپاسگزاری و موارد بزرگ را رشوه‌های غیرقانونی تلقی می‌کردند.» ( ربیعی، پیشین، ص۹۲)

فقدان وجدان کاری، انضباط اجتماعی و عدم توجه به مبانی ارزشی جامعه، ناآگاهی یا آگاهی کم افراد از حدود وظائف و فعالیت‌های دستگاه‌های گوناگون؛ نظام تأمین اجتماعی ناکارآمد به ویژه برای حمایت از کارکنان دولت، از عوامل دیگر فرهنگی سازمان برای بروز فساد اداری یا اقتصادی خواهد بود. (عباس زادگان، پیشین ، ص۲۳)

الف۱- روش‌های پیشگیری از فساد اقتصادی

بند ۵ اصل ۱۵۶ قانون اساسی جمهوری اسلامی ‌ایران مقرر می‌دارد که اقدام مناسب برای پیشگیری از وقوع جرم و اصلاح مجرمین به عهده دستگاه قضایی است. بر اساس این اصل بند ۴ ماده ۱۳۰ قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ‌ایران اعلام می‌کند که قوه قضاییه باید تمهید و سازوکار لازم برای پیشگیری از وقوع جرم به عمل آورد. در بند ۸ از ماده ۴ قانون تشکیل نیروی انتظامی‌، قانون تأسیس وزارت اطلاعات مصوب ۱۳۶۲، قانون تشدید مبارزه با موادمخدر مصوب ۱۳۷۶ و قانون تأسیس سازمان بهزیستی، به پیشگیری از وقوع جرم و شناسایی آسیب‌ها توجه شده، اما در عمل اقدام خاصی صورت نگرفته است.

ب- پیشگیری اجتماعی از فساد اقتصادی

۱-پیشگیری در فرمان مقام معظم رهبری

کوپر^[۶۷](۲۰۰۰) نیز در نتیجه ی تحقیقات خود بیان می‌کند که فن آوری های اطلاعاتی می‌توانند با ایجاد ساختارهای نوین و وظایف سازمانی جدید به مسئولیت های جدید خود پاسخ گفته و با توجه به اثراتی که از ابعاد اجتماعی و میزان هزینه های احتمالی دارند تصمیم گیری نمایند.

۲-۵-۱-۲- بانکداری الکترونیک

راوی، کار و ساگار^[۶۸] (۲۰۰۷) در مطالعه ای، با بهره گرفتن از مبانی و ادبیات پژوهش در زمینه پذیرش و با بهره گیری از نظریه های مدل پذیرش فناوری، به تبیین رفتار مصرف کنندگان و رتبه بندی عوامل مؤثر در پذیرش بانکداری الکترونیکی از سوی مشتریان بانکی در هند پرداختند. ‌بر اساس یافته های این پژوهش، رتبه بندی عوامل مؤثر بر پذیرش بانکداری الکترونیکی به ترتیب عبارتند از: قصد استفاده از بانکداری الکترونیکی، باور مشتری، هنجارهای ذهنی، اعتماد به بانک، میل به استفاده، سودمندی منفعت، امنیت و سهولت استفاده می‌باشد.

پیکاراینن ^[۶۹]و همکارانش(۲۰۰۴)، با هدف شناسایی عواملی که بر قصد استفاده مشتریان از خدمات بانکداری الکترونیکی تأثیر دارند، به انجام پژوهشی با عنوان “شناسایی عوامل تأثیرگذار بر پذیرش بانکداری الکترونیکی توسط مشتریان، تعمیم مدل پذیرش تکنولوژی^[۷۰]” پرداختند. ‌به این منظور، آن ها با بررسی ادبیات موضوع و انجام مصاحبه هایی با مدیران بانک ها در فنلاند، چند عامل را شناسایی کردند. نتایج حاصل حکایت از این داشت که سودمندی درک شده ی خدمات بانکداری الکترونیک از سوی مشتریان و اطلاعات ارائه شده ‌در مورد خدمات بانکداری الکترونیکی، بر قصد استفاده مشتریان از این

1. 1. ۱٫ Drucker,2002 ↑

1. 1. ۲٫ Liton,2005 ↑

1. 1. ۳٫ Yiu,etal,2007 ↑

1. 1. ۱٫ Grauer,2002 ↑

1. 1. ۲٫ Duff,2001 ↑

1. 1. ۱٫ NASA John ,2001 ↑

1. 1. ۲٫ Turban, E. and Wetherbe ,J. 2004 ↑

1. 1. ۳٫ Tansey and et al,2003 ↑

1. 1. ۴٫ Travica, Cronin ,1995 ↑

1. 1. ۱٫ Communications ↑

1. 1. ۲٫ Computing ↑

1. 1. ۳٫ Scott Morton,1991 ↑

1. 1. ۴٫ Tangible ↑

1. 1. ۵٫ In tangible ↑

1. 1. ۶٫ Ward and Peppard,2002 ↑

1. 1. ۷٫ Sharma and Jain,2003 ↑

1. 1. ۱٫ Sheng,2004 ↑

1. 1. ۱٫ Dubrain , 2004 ↑

1. 1. ۱٫ Kearsly and lynch,1994 ↑

1. 1. ۱٫ Wendy and et al, 2005 ↑

1. 1. ۱٫ Daniela and et al,2004 ↑

1. 1. ۲٫ Ibrahimi, 2002 ↑

1. 1. ۳٫ Nexhmi,2004 ↑

1. 1. ۴٫ Sloan ,2000۵٫Liao&Cheung,2000 ↑

1. 1. ۱٫ Dandapani, 2008 ↑

1. 1. ۲٫ Blount and etal,2005 ↑

1. 1. ۱٫ Main Frame ↑

1. 1. ۲٫ Batch ↑

1. 1. ۱٫ Automated Teller Machine ↑

1. 1. ۲٫ Retail Banking ↑

1. 1. ۱٫Automated Teller Machine ↑

1. 1. ۲٫Electronic Funds Transfer Point of Sale ↑

1. 1. ۳٫Telpohone or ScreenphoneBankihg ↑

1. 1. ۱, Crosby,2004 ↑

1. 1. ۱٫ Simon & Victor,1994 ↑

1. 1. ۲٫ voice response ↑

1. 1. ۳٫voice recognition ↑

1. 1. ۴٫programmable telephone ↑

1. 1. ۱٫ Furst,2000 ↑

1. 1. ۲٫ Modem ↑

1. 1. ۱٫ SWIFT ↑

1. 1. ۱٫ Giannakoudi,1999 ↑

1. 1. ۱٫ UNCTAD,2001 ↑

1. 1. ۱٫ Ho,et al ,2003 ↑

1. 1. ۲٫ Yiu,et al,2007 ↑

1. 1. ۳٫ Yousafzai,et al,2003 ↑

1. 1. ۴٫ Tanna, et al,2005 ↑

1. 1. ۵٫ Guerrero, et al,2007 ↑

1. 1. ۱٫ Crede,1996 ↑

1. 1. ۲٫ Shrestha,2000 ↑

1. 1. ۳٫ Giannakoudi,1999 ↑

1. 1. ۱٫ Weir and et al,2007 ↑

1. 1. ۲٫ Nath, Schrick,and Parzinger,2001 ↑

1. 1. ۱٫ Aladwani ↑

1. 1. ۲٫ Lustsik,2003 ↑

1. 1. ۱٫ Gurau,2002 ↑

1. 1. ۱٫ Margherita Pagani ↑

1. 1. ۲٫ Arasli, Mehtap, Turan ↑

1. 1. ۱٫ Frissen ↑

1. 1. ۲٫ Zhu,Kraemer ↑

1. 1. ۳٫Agility ↑

1. 1. ۳٫ Cooper ↑

1. 1. ۴٫ Jorgenson , Stiroh ↑

1. 1. ۱٫ Parham ↑

1. 1. ۱٫ Harchaoui ↑

1. 1. ۲٫sibly ↑

1. 1. ۱٫cooper ↑

1. 1. ۲٫ Ravi, Carr and Sagar ↑

1. 1. ۳٫ Pikkarainen ↑

به رغم شاین لنگرگاه های مسیر ترقی ترکیبی از نیازها و انگیزه های اساسی افراد می‌باشد که نه تنها بر انتخاب شغل اثر می‌گذارد بلکه همچنین بر تصمیمات جا به جایی از سازمانی به سازمان دیگر تأثیر دارد. آنچه را افراد در زندگی جویای آن می‌باشند را شکل می‌دهد و دید آن ها درباره آینده و ارزیابی های کلی آن ها درباره ی اهداف کوتاه مدت و بلند مدت را تصویر می نمایند.

وی معتقد است که سازمان از طریق به وجود آوردن فرصت هایی که با لنگرگاه های مسیر ترقی افراد سازگار هستند، سود زیاد می‌برند. ‌بنابرین‏ بر طبق مفهوم لنگرگاه های مسیر ترقی سازمان ها باید بیاموزند که درباره ی انواع مختلف مشارکت افراد به طور وسیع تری فکر می‌کنند. این به معنای ایجاد سیستم های گوناگون پاداش و مسیرهای ترقی گوناگون است که پرورش کامل افراد مختلف را امکان پذیر خواهد ساخت( کیانی راد، ۱۳۸۷).


یکی از پژوهشگران شش نوع اساسی شخصیت را که هر یک ویژه ی یک محیط کاری است از هم متمایز ساخته است. در یک وضعیت سازگار، گرایش اصلی شخصیت افراد با تقاضاها و انتظارات مورد نیاز برای موفقیت در سبک محیط کاری خاص هم خوانی دارد . این پژوهشگر بر این باور است که انواع شش گانه ی شخصیت، پیشگویی کننده های خوبی برای تعیین آرزو و نوع انتخاب لنگرهای کارراهه شغلی به شمار می‌آیند. پژوهش‌های تجربی نیز حکایت از آن دارد که میان گرایش به شخصیت و انتخاب لنگرهای کارراهه ی شغلی همبستگی وجود دارد (هایلند و ماچینسکی ،۱۹۹۱). بخاطر اینکه افراد در سازمان های اداری شخصیت های متفاوتی هستند. ‌بنابرین‏، دارای لنگرهای کارراهه ی شغلی متفاوتی خواهند بود.

شاین لنگرهای شغلی را برای شخص عبارت از خود پنداره او می‌داند که از سه مقوله شده است:

۱- استعداد توانایی‌های ادراک خود؛

۲- احساس تکامل یافته نسبت به انگیزه ها نیازها؛

۳- ارزش های اساسی مهم که مربوط به مسیر شغلی می‌شوند (عباسپور،۱۳۸۸). دو مورد اول مربوط به تجارب واقعی در محیط کاری است؛ در حالی که مورد سوم از واکنش های فردی به هنجارها و اصول و ارزش هایی است که در وضیت های کاری و اجتماعی متفاوت با آن مواجه می‌شویم (دانگزیگر و والنسی،۲۰۰۵).

۲-۲-۶- تحقیقات در زمینه ابعاد درونی و بیرونی کارراهه

علی رغم اجماع میان محققان که کارراهه دارای این دو بعد می‌باشد، بیش از هفتاد و پنج درصد از مقالات مرتبط به کارراهه منتشر شده در مجلات مهم، بر جنبه‌های خارجی کارراهه متمرکز است و از تحقیق در بعد درونی غفلت شده است (هال، ۲۰۰۲، ۲۶).

سولیوان (۱۹۹۹) نیز بیان می‌کند که اگرچه تلاش های زیادی جهت عملیاتی کردن و سنجش انبوهی از متغیرهای مرتبط به کارراهه انجام شده است اما بیشتر تحقیقات بر بعد کارراهه عینی تمرکز داشته است و تحقیقات اندکی کارراهه ذهنی را مدنظر قرار دادند. به ندرت تحقیقی به مطالعه هر دو جنبه به عنوان اجزاء منسجم یک کارراهه توجه ‌کرده‌است (آرتور و همکاران، ۲۰۰۵).

در برخی موارد کارراهه شغلی دلالت بر یک حرفه یا شغل داشته و مستلزم سطح بالایی از تربیت و آموزش بوده است. در موارد دیگر اصطلاح کارراهه شغلی به هر تعهد بلند مدتی که همراه با سرمایه گذاری روانشناختی وسیع در یک حرفه یا یک سازمان دارد، اشاره می‌کند. شاین کلمه کارراهه شغلی را دارای معنای درونی و بیرونی می‌داند. به زعم ایشان کارراهه شغلی درونی شامل احساس درونی است که فرد نسبت به زندگی کاری خود معمول می‌دارد. این مفهوم به توالی نقش های زندگی که یک فرد برای پیشرفت خود از طریق یک یا چند کارراهه شغلی بیرونی در رؤیا و خیال خود می پروراند، اشاره می‌کند. از نقطه نظر بیرونی کارراهه شغلی به توالی نقش های رسمی که با یک حرفه معین پیوند می‌خورد، اشاره دارد. مراحل و نقش های اجتماعی به وسیله خط مشیءهای سازمانی و مفاهیم اجتماعی که از یک فرد می توان در ساختار شغلی انتظار داشت، تعریف می شود (تیمونس^[۴] و دیگران، ۲۰۰۵).

بسیاری از افراد تصمیم‌های شغلی خود را از طریق مشاهده دنیای اطراف و تلاش برای تطابق خودشان با این دنیا اتخاذ می‌کنند. این امر مخالف کاری است که واقعاً باید انجام شود. بهترین مسیر شغلی فرایندی است که از درون آغاز می‌شود (یک نوع تکامل خودآگاهی). شما می‌بایست از مهارت ها، استعدادها، توانایی‌ها، امکانات و ویژگی‌های منحصر بفردتان آگاه شوید چون این خودآگاهی چرخه‌ای است که فرد را به سمت یک شغل رضایت‌بخش هدایت می‌کند (عباس پور، ۱۳۸۷).

۲-۲-۷- تئوری ارکان درونی کارراهه (مسیر شغلی) شاین

شاین (۱۹۷۸) با بهره گرفتن از مصاحبه های عمیق جهت بررسی تاریخچه شغلی و دلایل تصمیمات کارراهه، مفهوم ارکان کارراهه را به عنوان روش بررسی الگوی دلایل تصمیمات پیشرفت کارراهه مطرح کرد. با اینکه جامعه پژوهش وی، مدیران بودند اما در حال حاضر تئوری ارکان کارراهه به طور وسیعی در تمام سطوح کارکنان بکارگرفته می شود. رکن کارراهه تصویری از خود و ارزیابی خود با توجه به توانایی ها، استعدادها، شایستگی ها، نگرش ها، عواطف، انگیزه ها، نیازها و بلندپروازی ها است. در این نگرش از کارراهه، فرد رکن کارراهه اش را با مشاهده خود و همچنین بازخورد خارجی رفتار در موقعیت های واقعی شغل کشف می‌کند. رکن کارراهه به درک فرد از استعدادها، ارزش ها و انگیزه های خود اشاره دارد که تصمیمات کارراهه اش را شکل می‌دهد (ارداگموس، ۲۰۰۴، ۱۵۶).

شاین (۱۹۷۸)رکن کارراهه را اینگونه تعریف می‌کند:یک رکن، الگوی ادراک استعدادها، انگیزه ها و ارزش های خود است که کارراهه فرد را هدایت، محدود و منسجم می‌کند. مفهوم خود سه جزء دارد که با یکدیگر رکن کارراهه را می‌سازند.

درک فرد از استعدادها و توانایی‌های خود (بر مبنای موفقیت های واقعی در مجموعه های کاری مختلف).

ادراک فرد از انگیزه ها و نیازهای خود (بر مبنای فرصت هایی برای آزمودن و شناخت خود در موقعیت های واقعی و بازخورد از دیگران).

ادراک از نگرش ها و ارزش های خود (بر مبنای مواجهه واقعی بین خود و هنجارها و ارزش های سازمان و مجموعه های کاری) (چمپوکم و در^[۵] ، ۲۰۰۴، ۴۰۸).

ت ـ ورزش:

آثار ورزش در سلامت و پیش گیری از بیماری ها و انحرافات و پر کردن اوقات فراغت، بر کسی پوشیده نیست. تحقیقات ثابت کرده ورزش علاوه بر سلامتی، باعث می شود افراد خلقشان بهبود پیدا کند و از زندگی بیشتر لذت ببرنند.(آرگاپل ۱۳۸۳؛ پناهی ۱۳۸۸)

ث ـ دید و بازید و صله رحم :

یکی از تاثیر گذار ترین و با اهمیت ترین عوامل مؤثر بر بهداشت روان، نشاط درونی و شادکامی انسان ها، دید و بازید و انجام صله رحم است. از طریق معاشرت و رفت آمد فرد احساس امنیت و آرامش بیشتری را خواهد داشت. زیرا احساس تنهایی و رهایی ندارد و در جمع احساس پویایی و ارزش بیشتری را خواهد داشت .

هم چنین افراد در زمان حزن و اندوه نیازمند دریافت حمایت از دیگران هستند. رفع مشکل، داشتن گوش شنوا و دریافت حمایت مالی، روانی و عاطفی از جمله مزایای رفت و آمد است علاوه بر آن با پر کردن اوقات فراغت و تنهایی از طریق مهمانی رفتن و میزبانی عزیزان نشاط روانی و اوقات فراغت خوبی را خواهد داشت.

۲-۴-چند رسانه های آموزشی :
درمورد چند رسانه های آموزشی تعریف های گوناگون ارائه شده است. دراینجا به برخی از تعریف اشاره می‌گردد.

– اصطلاح چند رسانه ای بر کاربرد رسانه های گوناگون برای انتقال اطلاعات دارد (عطاران ۱۳۸۲).

– چند رسانه ای نوعی فناوری است که ترکیب دو یا چند رسانه مانند متن،صدا، صوت، گرافیک،ویدئو تمام متحرک، ویدئویی آهسته( انیمیشن ) را بریک برنامه کاربردی کامپیوتری آسان می‌سازد(اینترنت ) .

– واژه چند رسانه ای به گرد آوری انواع مختلفی از تکنولوژی های دیداری و شنیداری با هدف ارتباط برمی گردد ،انواع مختلف چند رسانه ای شامل متن ،صوت ،گرافیک ها ،انیمیشن و انواع شبیه سازی ها می‌باشد.

– واژه چند رسانه ای به استفاده از چندین رسانه شامل متن ،گرافیک ها ،صدا ،تصاویر ثابت ویدئویی برمی گردد.

– هر ترکیبی از متن ،گرافیک ،صدا ،انیمیشن و تصاویرویدئویی که از طریق کامپیوتر یا سایر تجهیزات الکترونیکی در اختیار کاربر قرار می‌گیرد چند رسانه ای نامیده می شود. مایر (۲۰۰۱ ) در کتاب یادگیری چند رسانه ای ،چند رسانه ای رااینگونه تعریف می‌کند. من چند رسانه ای ها را به مثابه ارائه مطلب با بهره گرفتن از کلمات و تصاویر تعریف می کنم منظور من از کلمات ارائه مطالب به شکل کلامی ولفظی نظیر متون چاپ شده ‌و متون گفتاری(مانند صدای گوینده در یک برنامه آموزشی چندرسا نه ای ) می‌باشد ومنظور من از تصاویر ارائه مطالب به شکل تصویری نظیر گرافیک های آماری شامل اشکال مختلف ،نمودارها ،عکس ها و نقشه ها و یا استفاده ازگرافیک های پویا شامل انیمیشن و ویدئومی باشد. عناصر سیستم های چند رسانه ای در سیستم های چند رسانه ای اغلب پنج عنصربکارگرفته می شود ،که درزیربه اختصارتوضیح داده می شود.

متن: در تکنولوژی چندرسانه ای ،نوشتار می‌تواند با سایررسانه ها ترکیب شده ‌و مجموعه موفق ونیرومندی برای انتقال اطلاعات به وجود بیاورد،همچنین می توان گفت ،دریک پروژه چندرسانه ای از متن برای عنوان ،منوها ،پیمایش وبیان محتویات پروژه استفاده می شود.به طور کلی متن ساده ترین عنصریک محصول چند رسانه ای است.صدا ،تصویر، انیمیشن ،و ویدئو همه قبل از اینکه درمحصول چند رسانه ای مورد استفاده شوند نیاز به پردازش دارند ،اما درمتن به سادگی توسط صفحه کلید تایپ و وارد رایانه شود ویا حتی مستقیماً از روی صفحات کتاب، دیجیتایز گردد.متن فضایی بسیار کمتر از سایر رسانه ها اشغال می‌کند.

صوت:‌در مورد اهمیت به کارگیری عنصر صوت در سیستم چندرسانه ای می توان گفت ،صوت در تکمیل اثر گذاری تصاویر ،فیلم های ویدئویی وانیمیشن های کامپیوتری ،روی بیننده نقش مهم را ایفا می‌کند. تصویر پیام های بسیاری را به مخاطب منتقل می‌کند ،امادراین انتقال ،کمبود یک عنصرکاملا مشخص و روشن است و آن عنصرصدا است. درصورت صرفنظرکردن ازصوت آنچه که ارائه می شود مانند فیلم های صامت خواهند بود

تصاویر گرافیکی : در توضیح تصاویرگرافیکی ،تصاویرگرافیکی به دو صورت، تصاویر بیت نگاشتی و تصاویر شی-گرا وجود دارند.تصاویر نگاشتی در برگیرنده نقاط خیلی کوچکی بنام پیکسل که ‌بر اساس ماتریس ازخطوط نازک غیرچاپی تنظیم شده است. فایل های تصویری شی –گرا(که تصویربرداری نیز نامیده می‌شوند )با تصاویربیت نگاشتی متفاوت هستند ،بخاطر اینکه آن ها ترکیبی ازاشکال هندسی هستند که می توان آن ها را انتخاب کرد ،لایه بندی کرد و حتی دستکاری کرد.

انیمیشن(پویانمایی) : انیمیشن از ‌نظر هدف با تصاویر ویدئو یی متفاوت اند .آن ها از تصاویر واقعی استفاده نمی کنند. با وجود این انیمیشن ها ابزاری برای تقویت تصاویر ثابت بسیار نیرومندند؛انتقال ها و پویا نمایی ها ،یکی از آسان ترین راه های برای بالا بردن نشاط و شادی در جریان ارائه آموزش به شکل چندرسانه ای می‌باشد.

تصاویر ویدئویی : با اجرای کلیپ های ویدئویی خوب می توان نمایش های زیبایی در پروژه چندرسانه ای ایجاد نمود،مسلماًً صوت وتصویر بیش ‌از متن تاثیر ‌گذار خواهد بود،پیش ‌از بکارگیری ویدئو در پروژه ابتدا باید بررسی شود که آیا نیاز به فیلم برداری جدید است یا ویدئوکلیپ های از پیش آماده در دسترس می‌باشد ،منابع بسیاری برای فیلم ها وکلیپ های ویدئویی وجود دارد و برای استفاده از این منابع می توان به آرشیوهای نگهداری فیلم مراجعه کرد. تولید تصاویر ویدئویی آسان نیست اگر قراراست تصاویر ویدئویی درسطح گسترده ای استفاده یا پخش شوند ،منابع زیادی مورد ‌نیاز است.تصاویر ویدئویی که برای نمایش در رایانه ها تولید می شوندتاحدودی متفاوتندو وضوح پایینی دارند.

۲-۴-۱-کاربرد چند رسانه ای ها در آموزش:

درگذشته چندرسانه ای به استفاده همزمان وهماهنگ ،چند رسانه نظیراسلاید ،فیلم ،نوار کاست و …اطلاق می شد ما امروزه کامپیوتر ها این رسانه ها و چیزها دیگر مثل گرافیک – صدا –متن – تصویر و … را هماهنگ و منسجم کرده‌اند و تعامل و کنترل به وسیله یادگیرنده امکان پذیر ساخته اند.

توانایی واکنش متقابل استفاده کنندگان با یک برنامه چند رسانه ای شاید بی نظیر ترین ویژگی آن باشد ویژگی که توانش دگرگون ساختن بنیادی روش یادگیری دانش آموزان را دارا است. چندرسانه ای های تعاملی به دانش آموزان اجازه می‌دهند تا مسیر یادگیری خود را تعریف کننداز فعالیت های مشق و تمرین و تجارب یادگیری بهره مند شوند ،بازخورد فوری دریافت دارند. برنامه های چند رسانه ای همچنین به درگیر ساختن و مبارزه طلبیدن دانش آموزان گرایش دارند و لذا آنان را به تفکر خلاق و مستقل تشویق می نمایند. عطاران(۱۳۸۱) درکتاب جهانی شدن فناوری اطلاعات وتعلیم و تربیت،درمورد کاربرد چندرسانه ای ها در گذشته و درعصر حاضر می نویسد درگذشته چندرسانه ای عبارت بود از کاربرد چندرسانه مانند عکس ،کاست ،نوار،اسلاید ،فیلم و … به صورت همزمان وبا رویه واحد ،اما درعصرحاضر کامپیوتر رسانه های مذکور و دیگر قالب های اطلاعاتی مانند ویدئو ،گرافیک ،متن و… ‌را بصورت تعاملی و قابل دستکاری برای یادگیری درکنارهم قرارمی دهد.

۲-۴-۲-نظریه های یادگیری و مواد آموزشی چندرسانه ای :